Dzianinę wytwarza się poprzez splatanie pojedynczej ciągłej przędzy (lub wielu przędz) w szereg połączonych pętelek za pomocą igieł, zamiast tkania dwóch zestawów nici nad i pod sobą, jak ma to miejsce w przypadku tkaniny. Ta konstrukcja oparta na pętli jest tym, co daje wszystko dzianina charakterystyczna rozciągliwość — standardowa dzianina dżersejowa zazwyczaj może się rozciągać Szerokość od 20% do 40%. bez rozrywania, natomiast specjalistyczna dzianina ściągaczowa, zbudowana z naprzemiennych kolumn dzianiny i sznurka, może często rozciągać się jeszcze bardziej 50% lub więcej , co czyni go standardowym wyborem w przypadku mankietów, kołnierzyków i pasków, które muszą zachować swój kształt po wielokrotnym rozciąganiu.
W tym artykule omówiono dwie podstawowe metody dziania, wyjaśniono, w jaki sposób dzianina ściągaczowa ma inną strukturę niż dzianiny standardowe, a także omówiono praktyczne różnice, które mają znaczenie przy wyborze dzianiny na odzież lub produkt.
Podstawowy proces: jak pętelki stają się tkaniną
Dzianie polega na przeciąganiu przędzy przez wcześniej utworzoną pętlę, aby utworzyć nową pętlę, a następnie powtarzaniu tego procesu rząd po rzędzie (lub kolumna po kolumnie), aż utworzy się ciągły arkusz tkaniny. Każda pętla nazywana jest „ściegiem”, a sposób, w jaki ściegi łączą się z sąsiadami – zarówno na bokach, jak i między rzędami – określa rozciągliwość, grubość i wygląd tkaniny.
W przeciwieństwie do tkaniny, w której nici są blokowane w miejscu poprzez krzyżowanie się w stałych punktach, pętelki dzianiny mogą się przesuwać i wyginać względem siebie. Jest to strukturalny powód, dla którego dzianina rozciąga się, podczas gdy tkanina na ogół nie — porównywalna tkanina bawełniana zazwyczaj rozciąga się poniżej 5% wzdłuż tego samego kierunku.
Dzianie wątku a dzianie osnowy
Dzianie wątku
W przypadku dziania wątkowego pojedyncza przędza przebiega poziomo po tkaninie, tworząc za każdym razem jeden rząd pętelek, zanim przejdzie do następnego rzędu. Jest to metoda stosowana w przypadku większości dzianin stosowanych na co dzień, w tym dzianin dżersejowych, ściągaczowych i interlocków, i jest to technika stosowana zarówno w dziewiarstwie ręcznym, jak i w większości maszyn dziewiarskich okrągłych i płaskich. Dzianiny wątku są na ogół bardziej elastyczne, ale mogą się rozczesywać lub rozplatać w przypadku zerwania ściegu, podobnie jak przeciągnięta nić w swetrze.
Dzianie osnowowe
W dziewiarstwie osnowowym wykorzystuje się jednocześnie wiele przędz, z których każda tworzy pionowe pętle i łączy się z sąsiednimi kolumnami w zygzakowaty wzór. Daje to bardziej stabilną, odporną na bieganie tkaninę o mniejszej rozciągliwości niż dzianiny wątkowe i jest powszechnie stosowana do tkanin trykotowych, niektórych siatek sportowych i tekstyliów technicznych, gdzie stabilność wymiarowa ma większe znaczenie niż maksymalne rozciągnięcie.
Typowe struktury dzianin
| Struktura | Metoda dziewiarska | Powszechne zastosowanie |
|---|---|---|
| Jersey | Wątek | T-shirty, odzież codzienna |
| Dzianina ściągaczowa | Wątek | Mankiety, kołnierzyki, paski |
| Blokada | Wątek | Koszulki polo, dzianina strukturalna |
| Purl (Linki-Linki) | Wątek | Teksturowane swetry, ubranka dla dzieci |
| Trykot | Wypaczenie | Podszewki bielizny, zużycie techniczne |
Co wyróżnia dzianinę ściągaczową
Dzianina ściągaczowa jest tworzona przez naprzemienne pionowe kolumny ściegów „robionych na drutach” i ściegów „sznurkowych” na całej szerokości tkaniny — zwykle we wzorach takich jak 1x1 (naprzemienne pojedyncze kolumny) lub 2x2 (naprzemienne podwójne kolumny). Ta zmiana powoduje, że tkanina lekko ściąga się do wewnątrz, tworząc widoczne pionowe prążki i nadając dzianinie ściągaczowej charakterystyczną fakturę przypominającą akordeon.
Ten strukturalny wzór wypukłości nadaje dzianinie ściągaczowej dwie właściwości, które odróżniają ją od zwykłego dżerseju: znacznie większa elastyczność w szerokości i silniejszy powrót do zdrowia co oznacza, że po rozciągnięciu wraca do swojego pierwotnego kształtu bardziej niezawodnie. Właśnie dlatego dzianina ściągaczowa jest standardowym wyborem w przypadku obszarów odzieży, które często się wyginają – dekoltów, mankietów i pasów – gdzie materiał o słabszym stopniu odzysku w końcu zwisałby lub tracił kształt.
Typowe odmiany dzianiny ściągaczowej
- Ściągacz 1x1 — najciaśniejsza i najbardziej elastyczna odmiana, powszechna przy kołnierzach i mankietach
- Ściągacz 2x2 – nieco mniej rozciągliwy, bardziej widoczne ściągacze, stosowany w swetrach i dopasowanych dzianinach
- Panele z dzianiny ściągaczowej — szersze pasma żebrowanej tkaniny stosowane jako elementy projektu w odzieży sportowej i ulicznej
Wybór włókien i jego wpływ na wydajność dzianiny
Struktura dziania określa naturalny wzór rozciągliwości tkaniny, ale zawartość włókien w dalszym ciągu znacząco wpływa na odczuwanie tego rozciągnięcia i jego trwałość w miarę upływu czasu.
- Dzianiny wykonane w 100% z bawełny są oddychające i miękkie, ale rozciągają się i regenerują w mniej przewidywalny sposób podczas wielokrotnego noszenia i prania
- Mieszanki bawełny i spandexu, często zawierające 3–8% spandexu znacznie poprawiają odzyskiwanie kształtu, dlatego większość nowoczesnych wykończeń ściągaczowych zawiera niewielki procent spandexu
- Poliester i mieszanki poliestru są odporne na marszczenie i schną szybciej, co jest powszechne w dzianinach do odzieży sportowej
- W swetrach z dzianiny stosuje się wełnę i mieszanki wełny, aby zapewnić ciepło, a izolację opiera się bardziej na strychu z włókna niż na rozciąganiu
Maszyny dziewiarskie: jak skaluje się produkcja
Komercyjna dzianina jest produkowana prawie wyłącznie na maszynach przemysłowych, a nie ręcznie, przy użyciu dwóch głównych typów maszyn:
- Maszyny dziewiarskie okrągłe wytwarzają tkaninę w ciągłej tubie, powszechnie używaną do szycia dzianin dżersejowych i ściągaczowych, i mogą pracować z prędkościami przekraczającymi 1000 ściegów na minutę na podajnik na nowoczesnym sprzęcie
- Płaskie maszyny dziewiarskie wytwarzają płaskie panele i mogą kształtować tkaninę bezpośrednio w elementy odzieży, redukując odpady związane z wycinaniem w przypadku w pełni ukształtowanych dzianin, takich jak swetry
Maszyny okrągłe dominują w produkcji tkanin odzieżowych na dużą skalę, ponieważ dzianie rurowe eliminuje szwy boczne w podstawowej odzieży, takiej jak T-shirty, podczas gdy maszyny płaskie są preferowane w przypadku dzianin kształtowanych, gdzie precyzyjne panele odzieży zmniejszają straty materiału.
Wybór odpowiedniej dzianiny do projektu
Dopasowana struktura dzianiny do końcowego zastosowania zapobiega typowym problemom, takim jak zwisające dekolty lub zbyt przylegająca odzież:
- Używaj dzianiny dżersejowej do lekkich, drapowanych ubrań, takich jak T-shirty i codzienne sukienki
- Do mankietów, kołnierzyków, pasów i dopasowanych warstw podstawowych, które muszą zachować kształt, używaj dzianiny ściągaczowej
- Używaj dzianiny interlock do strukturalnych koszulek polo i odzieży wymagającej gładszej, bardziej stabilnej powierzchni
- Dodaj zawartość spandexu, gdy obszar odzieży będzie wielokrotnie rozciągany i rozluźniany w ciągu dnia
Wniosek
Dzianinę wytwarza się poprzez splatanie przędzy w połączone pętelki, a nie splatanie ze sobą dwóch zestawów nici, a ta struktura pętelkowa nadaje dzianinom naturalną rozciągliwość. Dzianina ściągaczowa rozciąga się dalej poprzez naprzemienny wzór kolumnowy, dzięki czemu jest bardziej elastyczna i odzyskuje kształt w porównaniu ze standardową koszulką. Zrozumienie, czy projekt wymaga drapowania jerseyu, stabilności splotu czy odnowienia dzianiny ściągaczowej, jest kluczowym czynnikiem przy wyborze odpowiedniej dzianiny do danego zadania.
